rsslogo

DODAŁ: Kamil Małyszczak | 20.05.2014 godz. 13:06:49

Spotkanie z Waldemarem Wierzbą w nowotomyskiej bibliotece



W środę, 14 maja 2014 roku nowotomyska biblioteka zaprosiła na kolejne spotkanie w ramach cyklu: W kulturowym kręgu, tym razem pod hasłem: Między nami...regionalistami.
Gościem był Waldemar Wierzba - poznaniak z urodzenia i poznaniak z wyboru, który stworzył wiele publikacji na temat gwary poznańskiej, m.in. Ale szport, tej!... żarty gwarą, Przykazania Poznaniaka, a także Słownik gwary poznańskiej. Z naszego na polski, z polskiego na nasze.

Podczas spotkania Waldzinek (tak po poznańsku brzmi jego imię) czytał swoje teksty pisane gwarą, a także scenki rodzajowe, w tym nawet jedną o współczesnym bibliotekarstwie.
Było dużo śmiechu, radości i zabawy.
Okazało się, że nowotomyślanie doskonale znają gwarę poznańską.
Z łatwością odgadywali znaczenie takich słów jak: ryczka, dyrdun, winkiel, nyrol, kluber, bejmy, habas, antrejka, fifny, gira, lajsnąć, rychtować, bana, mela czy szczón.

Książki z gwarowymi powiedzonkami i sentencjami cieszyły się dużym powodzeniem.
Autor podpisywał je oczywiście po poznańsku.

Podczas spotkania nowotomyślanie dowiedzieli się, że gwara poznańska to jedna z bardziej specyficznych gwar regionalnych w Polsce.
Po poznańsku mówi się nie tylko w samym Poznaniu, ale i w okolicach, a odmiany gwary spotkać można w całej Wielkopolsce.
Powstała ona z wymieszania dialektu wielkopolskiego z elementami słownictwa niemieckiego, głównie w wyniku ponad stuletniego pruskiego panowania w Wielkopolsce (1793 -1919).
Język niemiecki stał się językiem urzędowym, biznesowym, opanował szkoły.
Mieszkańcy Poznania stali się często dwujęzyczni i zaczęli używać w gwarze niemieckich słów.
Do dziś mówimy: zrobić łóżko, zakluczyć, w gazecie stoi napisane.
Tak jak każda inna gwara, tak i poznańska coraz szybciej zanika.
Warto jednak o niej pamiętać i ją kultywować, bo wciąż jest to niezwykle ważny i ciekawy składnik tutejszej kultury.

Źródło: Miejska i Powiatowa Biblioteka Publiczna w Nowym Tomyślu

Zobacz też...